BİR HAFTA

YAZI YAZMAMA

KARARI ALDIM

BU YILDA BAŞARDILAR

1. si

2.si

3.sü

3. sü

GRAFİK BÖLÜMÜ

3.sü

MARMARA ÜNİVERSİTESİ GÜZEL SANATLAR FAKÜLTESİ

RESİM BÖLÜMÜ

6.sı

ENDÜSTRİ ÜRÜNLERİ TASARIMI

6.sı

SASAV

Atölyemizin

hazırlık kursu öğrencilerinin

yılsonu desen sergisi

10,08,2007

tarihinde açılmıştır

10.08.2007 -  31.08.2007

sergi salonu adresi

yalı mahallesi küçükyalı caddesi no: 19 (maltepe anadolu meslek lisesi arkası) maltepe- istanbul

NOT :  sergideki desenlerin görselleri en kısa zamanda bloğumuzda yayınlanacaktır

yetenek sınavları başlıyor,

sınavlara girecek tüm gençlere

başarılar diliyorum.

                                         güner YENER

GÜZEL SANATLAR FAKÜLTESİNE GİRECEK OLAN ARKADAŞLARIN FAYDALANABİLMESİ AMACIYLA DÜZENLENMİŞTİR

LİNKLERE GİRİP SINAV TARİHLERİNİ ÖĞRENEBİLİRSİNİZ

GÜZEL SANATLAR FAKÜLTELERİ, BÖLÜMLERİ ve LİNKLERİ

İSTANBUL Yıldız Teknik Üniversitesi Sanat ve Tasarım Fakültesi http://www.sts.yildiz.edu.tr/      Bileşik Sanatlar      Sanat Yönetimi      Fotoğraf ve Video      İletişim Tasarımı Marmara Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi http://gsf.marmara.edu.tr/anasayfa.htm      Resim      Heykel      Grafik      Seramik      Fotoğraf      Geleneksel Türk El Sanatları      Tekstil      Endüstri Tasarımı      İç Mimarlık Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi http://aef.marmara.edu.tr/bolumler/GSBOL.htm      Resim – İş Öğretmenliği Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi http://www.msu.edu.tr/      Fotoğraf      Geleneksel Türk El Sanatları      Grafik Tasarım      Heykel      Resim      Sahne Dekor ve Kostümleri      Seramik ve Cam Tasarımı      Tekstil ve Moda Tasarımı   İstanbul Kültür Üniversitesi Sanat ve Tasarım Fakültesi http://www.iku.edu.tr/sayfa.php?d=2&p=22      İç Mimarlık ve Çevre Tasarımı      İletişim Sanatları      İletişim Tasarımı (multimedya)      Sanat Yönetimi Maltepe Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi http://gsf.maltepe.edu.tr/      Çizgi Film – Animasyon      Fotoğraf ve Video      Plastik sanatlar       Doğuş Üniversitesi Sanat ve Tasarım Fakültesi http://www.dogus.edu.tr/univ/stf/t2214.aspx      Çizgi film – Animasyon      Resim      Endüstri Ürünleri Tasarımı      İç Mimarlık      Görsel İletişim Tasarımı Beykent Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi http://www.beykent.edu.tr/yeni_beykent/index.php?modul=akademik&birim=4      Grafik Tasarımı      Resim      Tekstil Tasarım      İletişim Tasarım Yeditepe Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi http://www.yeditepe.edu.tr/7tepe/index_js.shtml (açılan sitede eğitim linkini tıklayarak gsf sayfasına ulaşabilirsiniz)      Endüstri Ürünleri Tasarımı      Grafik Tasarım      İç Mimarlık      Moda ve Tekstil Tasarım      Plastik Sanatlar      Peyzaj Mimarlığı      Sanat ve Tasarım      Sanat Yönetimi Sabancı Üniversitesi Sanat ve Sosyal Bilimler Fakültesi http://www.sabanciuniv.edu/ssbf/vacd/tr/      Güzel Sanatlar ve Görsel İletişim Tasarımı

ADANA Çukurova Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi http://www.cukurova.edu.tr/fakulteler/gsf/index.html      Grafik      Tekstil      Seramik      İç Mimarlık      Fotoğraf      Resim   Çukurova Üniversitesi Eğitim Fakültesi http://egitim.cukurova.edu.tr/      Resim Öğretmenliği

ANKARA Hacettepe Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi http://www.gsf.hacettepe.edu.tr/      Resim      Heykel      Grafik      Seramik      İç Mimarlık ve Çevre Tasarımı Çankaya Üniversitesi Mühendislik – Mimarlık Fakültesi http://www.cankaya.edu.tr/turkce/fakulte/bolum.php?no=13      İç Mimarlık Gazi Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi http://www.gsf.gazi.edu.tr/      Resim      Görsel İletişim Tasarımı      Endüstri Ürünleri Tasarımı      Heykel      Fotoğraf Başkent Üniversitesi Güzel Sanatlar Tasarım ve Mimarlık Fakültesi http://gsf.baskent.edu.tr/      Görsel Sanatlar ve Tasarım      İç Mimarlık ve Çevre Tasarımı      Güzel Sanatlar Bilkent Üniversitesi Güzel Sanatlar Tasarım ve Mimarlık Fakültesi http://www.bilkent.edu.tr/bilkent-tr/academic/admission/adaybilgi/6.html      Güzel Sanatlar      Grafik Tasarım      İç Mimarlık ve Çevre Tasarımı      İletişim ve Tasarım

ANTALYA Akdeniz Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi http://www.akdeniz.edu.tr/gsf/index.html      Resim      Heykel      Grafik      Seramik      İç Mimarlık ve Çevre Tasarımı      Fotoğraf

BALIKESİR Balıkesir Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi http://www.gsf.balikesir.edu.tr/      Resim (2006 – 2007 öğretim yılında eğitime başlayacaktır)

BOLU Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi http://www.ef.ibu.edu.tr/gs/resim/resim_giris.htm      Resim – İş Öğretmenliği

ÇANAKKALE Onsekiz Mart Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi http://gsf.comu.edu.tr/      Geleneksel Türk El Sanatları      Grafik      Resim      Seramik      Tekstil

DENİZLİ Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi http://www.pamukkale.edu.tr/      Resim – İş Öğretmenliği

DİYARBAKIR Dicle Üniversitesi Eğitim Fakültesi http://www.dicle.edu.tr/fakulte/egitim/      Resim – İş Öğretmenliği

ERZURUM Atatürk Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi http://fakulteler.atauni.edu.tr/gsanatlar/index.php      Geleneksel Türk El Sanatları      Resim      Heykel      Grafik      Seramik      Fotoğraf

ESKİŞEHİR Anadolu Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi http://www.gzs.anadolu.edu.tr/      Baskı Sanatları      Cam      Çizgi Film – Animasyon      Grafik      Heykel      İç Mimarlık      Resim      Seramik

HATAY Mustafa Kemal Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi http://www.mku.edu.tr/genel/fakulte/gsanat/index.htm      Heykel      Resim Mustafa Kemal Üniversitesi Eğitim Fakültesi http://www.mku.edu.tr/genel/fakulte/egitim/      Resim – İş Öğretmenliği

ISPARTA Süleyman Demirel Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi http://w3.sdu.edu.tr/fakulte.aspx?dosya=tanitim&fkod=19      Resim      Geleneksel Türk El Sanatları      Grafik      Seramik Süleyman Demirel Üniversitesi Burdur Eğitim Fakültesi http://bef.sdu.edu.tr/akademik_bolumler.htm      Resim – İş Öğretmenliği

İZMİR Dokuz Eylül Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi http://www.deu.edu.tr/DEUWeb/Icerik/Icerik.php?KOD=25      Resim      Heykel      Grafik      Tekstil      Seramik      Geleneksel Türk El Sanatları      Fotoğraf Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi http://www.deu.edu.tr/DEUWeb/Icerik/Icerik.php?KOD=151      Resim – İş Öğretmenliği

KAHRAMANMARAŞ Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi http://www.ksu.edu.tr/index.php?afile=home&op=2&menu=3&birim=GSF      Endüstri Ürünleri Tasarımı      Grafik Tasarımı      İç Mimarlık      Resim      Tekstil Tasarımı      Heykel

KAYSERİ Erciyes Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi http://guzelsanat.erciyes.edu.tr/index.html      Resim      Heykel      Seramik      Grafik Tasarımı

KIBRIS Uluslararası Kıbrıs Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi http://www.ciu.edu.tr/turkce/guzel-san-fak.html      Mimarlık      İç Mimarlık      Grafik Tasarımı Girne Amerikan Üniversitesi Mühendislik ve Mimarlık Fakültesi http://www.gau.edu.tr/index_tr.asp      İç Mimarlık      Grafik Tasarım

KOCAELİ Kocaeli Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi http://gsf.kou.edu.tr/new/index.html      Resim      Heykel      Fotoğraf      Grafik      Sahne Tasarımı

KONYA Selçuk Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi http://www.gsf.selcuk.edu.tr/      Geleneksel Türk El Sanatları      Grafik      Heykel      İç Mimari ve Çevre Tasarımı      Resim      Seramik Selçuk Üniversitesi Eğitim Fakültesi http://egitim.selcuk.edu.tr/resim/index.htm      Resim – İş Öğretmenliği

KÜTAHYA Dumlupınar Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi http://www.dumlupinar.edu.tr/tr/akademik/fakulte/fk18/index.htm      Resim      Grafik

MALATYA İnönü Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi http://gsf.inonu.edu.tr/?p=1      Resim      Seramik İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi http://web.inonu.edu.tr/~gsb/      Resim - İş Öğretmenliği

MERSİN Mersin Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi http://www.mersin.edu.tr/fakulte.php?id=4&tip=1&meu=9b3bcd644fa15f1c2887c15ed37f3570      Fotoğraf      Grafik      Heykel      Müzik      Resim      Sahne Sanatları      Seramik      Tekstil

MUĞLA Muğla Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi http://www.mu.edu.tr/t/      Resim      Grafik      Heykel Muğla Üniversitesi Eğitim Fakültesi http://www.mu.edu.tr/t/akademik/fakulteler/egitim/resim/      Resim – İş Öğretmenliği

NİĞDE Niğde Üniversitesi Eğitim Fakültesi http://egitim.nigde.edu.tr/      Resim – İş Öğretmenliği

SAKARYA Sakarya Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi http://www.gsf.sakarya.edu.tr/      Resim      Seramik      Geleneksel Türk El Sanatları

SİVAS Cumhuriyet Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi http://www.cumhuriyet.edu.tr/akademik/fak_guzel/index.html      Resim      Heykel Cumhuriyet Üniversitesi Eğitim Fakültesi http://www.cumhuriyet.edu.tr/akademik/fak_egitim/index.html      Resim - İş Öğretmenliği

TRABZON Karadeniz Teknik Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi http://www.ktu.edu.tr/fakulte/gsf/      Resim      Heykel      Fotoğraf Karadeniz Teknik Üniversitesi Fatih Eğitim Fakültesi http://www.ktu.edu.tr      Resim Öğretmenliği

VAN Yüzüncü Yıl Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi http://www.yyu.edu.tr/birimler.aspx?fakulte=3&birimtr=Güzel%20Sanatlar%20Fakültesi      Geleneksel Türk El Sanatları      Fotoğraf      Grafik Tasarımı      Heykel      Resim      Sahne Sanatları Dekor ve Kostüm asarımı      Seramik      Tekstil

ÖSS SINAVINA GİRECEK GENÇLER

HEPİNİZE BAŞARILAR

Güner YENER

http://kavramsalsanat.blogcu.com/ 

Sanatcı ve sanat eğitimi alan arkadaşların

en çok ziyaret ettiği sitelerin başında gelmektedir.

ziyaret ve desteklerinizden dolayı

teşekkürler.

AŞAĞIDAKİ FOTOĞRAFLARINI GÖRDÜĞÜNÜZ HEYKELLERİ YAPAN SANATCININ BU HEYKELLERİ YAPARKAEN GÖSTERMİŞ OLDUĞU PERFORMANSI ,SANATCININ KENDİ ATÖLYESİNDE ÇEKİLMİŞ OLAN VİDEO ÇEKİMİ İZLEMEK İSTERSENİZ  LİNK İ VERİYORUM

            http://blip.tv/file/94203

NEVHIZ TANYELI

(Edirne, 1941)

1965’te İDGSA Yüksek Resim Bölümünü bitirdi. Akademide Neşet Günal, Cemal Tollu, ve Bedri Rahmi Eyüboğlu atölyelerinde çalıştı. 1971-1975 yılları arasında, öğretim üyesi yetiştirmeyi amaçlayan 1416 sayılı yasa uyarınca, Paris’te uzmanlık öğrenimi gördü. ENSBA’da, G.Singier’nin yanında çalıştı. Prof.A. Haddad’ın yanında litografi öğrendi. Prof. Gireux’nün atölyesinde vitray çalışmaları yaptı. Resim konusundaki incelemelerini Fransa, İngiltere ve İspanya’daki müze ve sanat galerilerinde sürdürdü. F.Goya üzerine bir araştırma yaptı. Yurda dönüşünde, 1976-1978 yıllarında, Milli Eğitim Bakanlığınca Talim ve Terbiye Dairesi Başkanlığında görevlendirildi. 1978’de İstanbul Atatürk Eğitim Enstitüsü, Resim-İş Eğitimi Bölümünde resim öğretmenliğine atandı. Bu kurumun, sonradan Marmara Üniversitesine bağlanarak Atatürk Eğitim Fakültesine dönüşmesi üzerine, Resim Anasanat Dalında öğretim görevlisi olarak çalıştı. 1983’te MÜGSF’ye, bir yıl sonra da tekrar Atatürk Eğitim Fakültesine atandı. 1989’da doçent, 1997’de profesör oldu.

İlk kişisel sergisini 1964’te, İstanbul’da (Yelken Kulübü Sanat Galerisi) açtı. Sonraki yıllarda bu sergilerini, gene İstanbul’da sürdürdü. Yurtdışı sergisini 1996’da, Paris’te (F.Leger Galerisi) düzenledi. Yurt içinde ve dışında karma sergilere katıldı.

Yaşamın özündeki insan, resimlerinin dünden bugüne değişmeyen ana konusudur. Tedirgin etmek, düşündürmek, sorular sormak, yaşamın çok boyutluluğunu yansıtmak, onun resimlerini biçimlendiren temel öğelerdir. İçsel duyumlar, sanatsal bildirime aracılık yapar, bu bildirimin somutlaşmasına katkıda bulunur. Anlatımcı bir içerikten kaynaklanan ve evrensel mesajlarla bütünlenen resimleri, insan gerçekliğine göndermede bulunur.

ANADOLU'DA HAYVAN FİGÜRLÜ YAYGILAR    Gündegül PARLAR

Anadolu Türk Halı Sanatının geçmişi çok eskilere dayanmaktadır. İlk halı  buluntusu, Altay Dağları’nda, Pazırık Kurganı’ndan çıkarılan ünlü Pazırık Halısı’dır. Tarih olarak M.Ö. V.-lll. Yüzyıllara tarihlenen hayvan figürlü bu halı,Türkler’in Dünyaya bir armağanıdır.(Örnek 1) Anadolu halı sanatında hayvan figürlü halılar ayrı bir yer tutmaktadır. Anadolu Selçuklu Halılarında da hayvan figürleri görülmektedir. Meşhur hayvanlı bu halılar, Tibet’te bulunmaları dolayısıyla, Tibet Halıları adı  ile tanınmışlardır. Adı geçen  ve  Sayın Oktay Aslanapa tarafından tanıtılan hayvanlı dört halı, yünün cinsi, tekniği ve renk bakımından Anadolu Halıları ile aynı özellikleri gösterdiğinden, Anadolu’dan sipariş üzerine yapıldığı tahmin edilmektedir. Yurt dışındaki müzelerde bulunan bu halılar (Örnek 2) bugün bulundukları yerlerin ismi ile bilinmekte olup, Cagan Halısı, Kırch Heim Koleksiyonu Halısı, Bruşettine Kolleksiyonu Halısı, Eskenazi/ Orıent Stars Halısı ve Çehre Halısı diye adlandırılmaktadır.[1] Anadolu Selçuklu hayvan figürlü halılarından sonra, Beylikler Dönemi Halıları diye adlandırılan, bir grup figürlü  halılar vardır. X1V-XV.yüzyılda dokunan bu  halıları Türk Halı Sanatı Tarihinde  önemli bir yer tutmaktadır. Bu halılar, Avrupalı ressamların tablolarında fon olarak kullanıldığından dolayı  tanınmıştır.[2] Hayvan figürlü bu halılar dört grupta incelenir. Birinci grupta hayvan  figürleri, sınırları kesin çizilmeyen kareler içinde simetrik olarak verilmiştir. İkinci grupta, halı zemini küçük karelere ayrılmış, karelerin içinde tek başına duran hayvanlar sırt sırta bazen de karşılıklı olarak işlenmiştir. Bazı örneklerde ise hayvan çift başlıdır. Üçüncü grupta halı zemini iki kareye ayrılmıştır. Karelerden herbiri sekizgenlerle doldurulmuştur. Bunların içlerinde hayat ağacı etrafında yerleştirilmiş ejderler, tavus kuşları veya mücadele eden hayvan figürleri bulunmaktadır. Ming Halısı diye adlandırılan  halı, bu  tipin en  ünlü örneğidir.[3]                                  Örnek 1 Örnek 2 Örnek verilen Ming Halısı İslam Eserleri Müzesinde olup, birbirleriyle mücadele eden ejder ve zümrüt-ü anka kuşuyla süslüdür. Renginin sarı olmasından dolayı  Ming sülalesiyle özdeşleştirilerek bu isimle anılması gelenek olmuştur. Dördüncü grupta ise kareler kaybolmuş, halı zemininde küçük madalyonlar içinde hayvan figürleri serpiştirilmiştir.[4] Hayvan figürlü halıların en güzel örnekleri, Uşak Halılarında izlenmektedir. XVI. - XVII.yüzyıllarda Manisa, şehzadelerin yetiştirildiği bir merkez olduğu için, diğer şehirlere nazaran daha fazla ilgi  görmüş,  yakınında bulunan Uşak’ta da halı dokuma çok iyi değerlendirilmiştir. Uşak halılarında, Ejderli bir gruptan başka, Beyaz Zeminli ve Post Zeminli Uşak Halıları diye adlandırılan başka bir grup ta mevcut olup, halılarda kedi izi motifi ve kuş motifi de bulunmaktadır. Kuşlu Halı diye isimlendirilen bu halılarda iri çiçek motiflerinin uçları  kuş şeklinde yapraklarla birbirine bağlanmıştır. Anadolu Halılarında kartal   figürü en  başta gelmektedir. Bugün çoğu İstanbul  Vakıflar Müzesinde bulunan bu hayvanlı halılarda,  ejder, kaplumbağa, akrep, kertenkele gibi hayvanlar bulunmaktadır. İlk Türk halısı olan Pazırık Halısı ile isimlerini verdiğimiz Anadolu halılarındaki hayvan figürleri, Türk Mitolojisi ile doğrudan ilgilidir.[5] Pazırık Halısı’ndaki  birbirleriyle mücadele eden hayvan figürleri, Büyük Selçuklu ve bilhassa Anadolu Selçuklu Sanatında, taş, alçı, seramik, ve çini örneklerinde gördüğümüz figürlerle benzerdir. Kubadabad Sarayı’nda, Denizli Ak Han’da, Aksaray-Konya Sultan Han’da da görüldüğü gibi, hayvan  mücadele sahneleri veya tek sıra hayvanlar tasarımı gene halıdaki örnekler paralel  olarak aynı yorumlarla  yapılmıştır. Halılarda görülen bir diğer hayvan motifi de ejderlerdir. Bu halılardan,  XVIII. yüzyıla tarihlenen, bugün Vakıflar Müzesi’nde bulunan (Örnek 3) Divriği Ulu  Camii’nden getirilmiş olan  ejderli halı bunlardan biridir. Hayat ağacı etrafında ejder ile birlikte,  küçük kertenkele motifleri de  yer almaktadır.  543-250 cm ebadındaki bu halıda, sırt sırta vermiş sekiz adet ejder, kuş başları, 8 simurg, 8 kertenkele,12 tavus kuşu başı bulunmaktadır. Bir diğer ejderli örnek  ise, gene Vakıflar Müzesi’nde  bulunan, 293-200 cm. ebadındaki,  halının kenar bordürlerinde 28 adet ejder motifinin  yer aldığı halıdır.[6] (Örnek 4) Halıda, ayetlik içerisinde yatık bir şekilde (S) şeklinde işlenen ejder motifleri çift başlı olarak verilmiştir.( Örnek 5) XVl-XVll. Yüzyıl Gördes Halılarında,  ayetlik içinde figürler yer almaktadır. Ejder motifi Osmanlılar  Dönemi’nde, XV-XVl. yy. Uşak, Gördes halılarının başka, aynı geleneği sürdüren  Bergama yöresi halılarında da stilize edilerek kullanılmıştır. XVll. yy. dan itibaren de Gördes, Kula, Kırşehir gibi halı merkezlerinde değişik ejder motifleri bulunan halılar dokunmaya devam edilmiştir. Umumiyetle ejder motifi halının dar kenarları üzerinde, ayetlik veya sandık denilen  dikdörtgen çevreler içinde yatık (  S  ) şeklinde ve iki yana doğru ilerler bir biçimde dokunmuştur. Anadolu’da halk arasında ejder ve yılan, ejderha gibi motifler aynı anlamları ifade etmekte,  Batı Anadolu’da Milas yörelerinde, Orta Anadolu’da da Kilimler üzerinde görülmektedir.[7] Günümüzde de Anadolu’da düz dokuma yaygılarında “yılan” veya “eğri” diye tabir edilen çengel şeklinde süslemeler mevcuttur.   Örnek 3 Örnek 4 Örnek 5 Zili dokumalarında, özellikle Batı Anadolu Bölgesi’nde “ dolaşık, yılan, yılan dolandı, evren, dolaşan evren,” diye isimlendirilen desenler, ejder ve yılanı ifade etmektedir. Bunlar arasında“evren “ismi” ilginçtir. Zira,  Orta Asya'da kullanılan “ evren “ motifinin, Anadolu’ya kadar geldiğini ve aynı anlamı ifade ederek kullanıldığını göstermektedir. Ejderler halıda “ çin bulutu “ ismiyle de XVl. Yüzyıldan günümüze kadar belirgin bir biçimde, özellikle de saray halılarında  çiçek motifleri arasında görülmektedir. “Ejder”  veya “yılan” halı ve kilimin dışında,  cicim, zili gibi  düz dokumalarda da, çift  biçimde veya  yan yana durur şekilde verilmektedir. Malatya, Zara (Sivas) yörelerinde XVlll-XlX.yy. dokumalarda ejder figürü görüldüğü gibi, ayrıca XIX.yy., Ayvacık (Çanakkale) halılarının kenar bordürlerinde  de stilize edilmiş ejder figürleri bulunmaktadır..    Yaygılarda bolca kullanılan ejder Türk Sanatı’na Çin’den geçmiş, Orta Asya kökenli bir  motiftir. Eski Türkçe metinlerde, ”kök-luu, büke, evren, nek, abırga “gibi ismlerle bilinmektedir. Araplar, Osmanlı çağına kadar “nihang “ daha sonraları “tannin,”  Moğollar, “moghur,” İranlılar “ ejderha” demişlerdir.[8] Kaynaklarda Orta Asya’da doğuda yaşayan Türklerde “büke, evren, nek” su kaynaklarını ve bulutları temsil etmekte olup, astroloji ile ilgilidir. Çin ve Uygur kozmolojisinde dört yön hayvan simgesiyle gösterilmektedir. Türk Budist metinlerinde “kök-luu” gök gürültülü ve yağmur sembolü olup, hükümdar ile özdeşleştirilmiştir. Ejder Orta Asya’da gece ile gündüzün meydana gelmesini temin eden, dünyanın dönmesini sağlayan,  iyilik, kötülük, kahramanlık sembolüdür. Orta Asya inanışında ejder çift olarak veya çift başlı sembollerle kozmik bir tılsımdır ve Gök kubbenin en altındaki Çığrı ( çark) sını (felek) bir çift semavi ejder çevirmektedir. Gücü, gök gürültüsü ve yağmuru sembolize etmektedir. Sümer efsanelerinde, Gilgamış Destan’ında, Yunanda Asklepıos’da çift başlı yılan şifa dağıtıcısıdır. Hz.Musa’nın bastonu ejder şeklini alarak Allahın mucizesini insanlara göstermiştir. Göktürk Kağanı Kültigin’in M.S.732 de diktirdiği Orhon Anıtları’nda, Uygur Bilge Kağan Anıtı’nda ejder bekçilik yapmaktadır.[9] İlhanlı bayrağının sembolü olan ejder, Anadolu Selçukluları’nda hemen hemen her materyalde kullanılmıştır.  Kayseri- Sivas Tuzhisarı Sultan Han’ın Köşk Mescidi üzerinde yer alan çift başlı ejder, Konya Kalesi’nden gelen ve  bugün İnce Minareli Medrese’de bulunan çift başlı ejder kabartması, Erzurum Çifte Minareli Medrese portalinde hayat ağacı ile birlikte çift başlı ejder, Cizre Ulu Cami’nin ejder başlı kapı tokmağı, ejder çörtenler, Artuklu paralarında görülen ejder motifler, evrenseldir. Çin’den Meksika’ya, Afrika’dan Orta Asya’ya kadar her bölgenin kültündeki inanç ve düşüncelerle kullanılmış, sanat ve kültürün bir parçası olan halı ve diğer yaygılarda da bu gelenek devam etmiştir.

DİPNOTLAR

[1] Oktay, ASLANAPA, Türk Halı Sanatında Yeni Keşifler, Arış, Sayı 2, Atatürk Kültür Merkezi Yayını,1997,10 [2] Gönül,ÖNEY, Anadolu- Türk Halısının Serüveni,Arış, Sayı 2, Atatürk Kültür Merkezi Yayını,1997,52  [3] Bekir, DENİZ, Türk  Dünyasında Halı ve Düz Dokuma Yaygılar, Atatürk Kültür Merkezi Yayını, Ankara, 2000, 25           [4] Bekir, DENİZ, Türk  Dünyasında Halı ve Düz Dokuma Yaygılar, Atatürk Kültür Merkezi Yayını, Ankara, 2000, 27           [5] Gönül,ÖNEY, Anadolu- Türk Halısının Serüveni, Arış, Sayı 2, Atatürk Kültür Merkezi Yayını,1997,50 [6] Sadi, BAYRAM, Vakıflar Genel Müdürlüğü Halı Müzesinde Bulunan Hayvan Figürlü Halılarda Ejder- Kaplımbağa- Akrep- Kertenkele Figürü, Türk Soylu Halklarının Halı Kilim ve Cicim Sanatı Uluslararsı Bilgi Şöleni Bildirileri, Atatürk Kültür Merkezi Yayını, Ankara,1996, 66 [7] Bekir, DENİZ,  Anadolu –Türk Dokumalarında Ejder Motifi, Türk Soylu Halklarının Halı Kilim ve Cicim Sanatı Uluslararsı Bilgi Şöleni Bildirileri, Atatürk Kültür Merkezi Yayını, Ankara,1996, 66 [8] Bekir,DENİZ, Anadolu-Türk Dokumaları, a.g.m. 102 [9] Emel, ESİN, İslamiyetten Önceki Türk Kültür Tarihi ve İslama Giriş,Edebiyat Fakültesi Matbası,İstanbul,1978, 49-53 KAYNAKÇA ACAR, Belkis, Kilim ve Düz Dokuma Yyagılar, Akbank Yayınları, İstanbul,1975, ASLANAPA, Oktay,Türk Halı Sanatında Yeni Keşifler, Arış, Sayı 2, Atatürk Kültür Merkezi Yayını,1997, BAYRAM, Sadi, Vakıflar Genel Müdürlüğü Halı Müzesinde Bulunan Hayvan Figürlü Halılarda Ejder- Kaplımbağa- Akrep- Kertenkele Figürü, Türk Soylu Halklarının Halı Kilim ve Cicim Sanatı Uluslararsı Bilgi Şöleni Bildirileri, Atatürk Kültür Merkezi Yayını, Ankara,1996, DENİZ, Bekir, Türk  Dünyasında Halı ve Düz Dokuma Yaygılar, Atatürk Kültür Merkezi Yayını, Ankara, 2000,          DENİZ, Bekir,  Anadolu –Türk Dokumalarında Ejder Motifi, Türk Soylu Halklarının Halı Kilim ve Cicim Sanatı Uluslararsı Bilgi Şöleni Bildirileri, Atatürk Kültür Merkezi Yayını, Ankara,1996, DURUL, Yusuf, Anadolu Kilimlerinden Örnekler, Akbank Yayınları, İstanbul, 1985 DURUL, Yusuf, Yörük Kilimleri, Akbank Yyaınları, İstanbul, 1985 ESİN, Emel, İslamiyetten Önceki Türk Kültür Tarihi ve İslama Giriş,Edebiyat Fakültesi Matbası,İstanbul,1978, KIRZIOĞLU, Neriman Görgünay, Eşme Kilimleri, Atatürk Kültür Merkezi, Ankara, 1994 ÖNEY, Gönül, Anadolu Selçuklu Mimarisinde Süsleme ve El Sanatları, Türkiye İş Bankası, Ankara, 1978 ÖNEY, Gönül, Anadolu- Türk Halısının Serüveni,Arış, Sayı 2, Atatürk Kültür Merkezi Yayını,1997,                                                                                      TÜRKMEN,  Nalan, Orta Asya Türkmen Halıları ile Tarihi Anadolu-Türk Halılarının Ortak Özellikleri, Atatürk Kültür Merkezi, Ankara, 2001

ZİHİNSEL ENGELLİLER VE SANAT EĞİTİMİ

Doğumuyla birlikte hayata gözlerini açan çocuk, okulöncesi eğitimle başlayan sistemin içinde kendisini bekleyen programa dahil olacaktır. Bu sistem, çocuğun akademik, sosyal, iletişimsel, bedensel, zihinsel, ruhsal ve grafiksel gelişimine olumlu yönde katkılar sağlamak amacıyla oluşturulur. Anayasanın fırsat eşitliği ilkesinden yola çıkarak, her bireyin, özelliği ne olursa olsun, eğitim olanaklarından eşit oranda yararlanması esas kabul edilir. Ancak, fırsatlar eşit tutulsa bile, bazı bireylerin var olan ortama kendiliğinden adapte olması mümkün değildir. Bu durumda, eğitimcilerin bireye özel bir düzen içinde yer almaları gerekir. Bireyi diğerlerinden ayıran pek çok özellik bulunur. Bu özelliklerin olumlu ya da olumsuz olma ihtimali de vardır. Bireyin kendine özgü ruhsal, bedensel, zihinsel bir özelliğe sahip olması, eğitim sistemi içerisinde ihtiyaca yönelik farklı bir programın gerekliliğini de beraberinde getirir. Tüm bu farklılıkları ve eksileri artıya dönüştürme yollarını bilen özel eğitimciye, eğitim ortamlarına ve materyale ihtiyaç vardır. İnsan bedenî duyulara dayalı bir algı sistemi ile donatılmıştır. Sistemde meydana gelen bir hasar durumunda hasarlı olmayan organlar hasar gören organı kompanse etmeye çalışırlar. Çoğu zaman da başarırlar. Ancak zihinde meydana gelen bir hasar ya da bireyin kendisi ile beraber doğuştan getirdiği bazı farklı özelliklerin, olumsuzluklarını diğer organların kendiliğinden kapatması / tamamlaması / takviye etmesi mümkün değildir. Eğitim programlarının yapılanmasında pek çok alan yer almaktadır. Zihinsel engelli olarak adlandırılan özel eğitim gerektiren bireyler için hazırlanan programlarda ise: ·        Akademik beceriler, ·        Sosyal yaşam becerileri, ·        Motor beceriler, ·        İletişim becerileri, ·        Oyun ve sanat etkinliklerini de kapsayan alanlar yer almaktadır (Otistik Çocuklar Eğitim Programı: 2000). "Zeka öğrenmemizi ve akılda tutmamızı sağlayan, bizi ötekilerden farklı kılan beyne ait bir potansiyeldir. Zeka problem çözmeye yarayan bir yetenektir. Yeni durumlara uyum sağlamamızı kolaylaştıran bir etkendir. Zeka, testler sonunda ölçülen bir şeydir. bu ve bunun gibi pek çok tanımı içinde barındırır." (A. Kulaksızoğlu: 2003, s.23-24). J. Piaget, bireyin zihinsel gelişiminde belli başlı dört zeka aşaması tespit etmiştir. Bireyin bu zeka aşamalarını sırayla ve istenilen sürede, olması gerektiği gibi aşması beklenir (J. Piaget: 1988). Bu aşamalardaki gecikme ve aksamalar bireyin eğitimini de olumsuz yönde etkileyecektir. Kalıcı ve telafi edilemeyen aksamalarda eğitim programlarının bu yönde düzenlenmesi gerekir. Tüm eğitim programları içerisinde sanat eğitimi çok özel bir konuma sahiptir. "Sanat eğitimi bir organizasyon yöntemidir. Görsel algılamaya dayalı bir takım teoriler önderliğinde öğrenciyi madde ile yani, malzeme ile düşünce arasında çeşitli bağlantılar kurmaya, buluşlar yapmaya alıştıran bir metottur. Bu metot, böylece öğrencinin elinde gelecekte de bilinçli olarak kullanacağı bir araç olacak ve kişisel bir nitelik kazanacaktır." (N. Gökaydın: 2002, s.19). Zihinsel engelin derecesine göre görsel algılamada problem oluşacağından maddeyi tanıma, malzemenin nasıl kullanılacağı ve sonuçta neler oluşturulabileceğini tahmin konusunda yardıma ihtiyaç duyulacaktır. Özelikle otistik spektrum bozukluğu tanısı almış olan bireylerin algı ve iletişim ile ilgili sorunları düşünüldüğünde hammadde / malzeme ve sonuçtaki ürün arasındaki ilişkinin oldukça ayrıntılı basamaklandırılıp, sıra, sabır, kararlılık neticesinde ve bir program dahilinde öğretiminin yapılması gerekmektedir (G.B. Akkaya: 2004). "Yaratıcılığı hedef alan sanat eğitimi asla taklitçilik değildir. Aksine; sezmenin düşünmenin, araştırmanın, denemenin, çözümlemenin ve sonuçlandırmanın ortak çabasıdır" (N. Gökaydın: 2002, s.21). Özel eğitimde öğretim yöntemlerinden biri de model olma ve taklittir. Özel eğitimde bahsi geçen: taklit bir eserin tekniğiyle, üslûbuyla aynen taklit edilmesi değil, uygulama esnasında becerinin paralel uygulama sayesinde öğretimidir. Öğretim aşamasından sora çoklu denemelerle yapılan alıştırmalar sonucunda aslına benzer yada doğruya yakın uygulamaya özgün bir başarıdır. Normal olarak adlandırılan süreçte gelişimini istenen noktalarda tamamlayan bireylerde tekniklerin, estetik bakış, ve eleştirel yaklaşımların öğrenilmesinden sonra üretim ya da yaratım aşamasına gelindiği kanaatine varılır. Kişi bu beklentiler doğrultusunda değerlendirilir. Oysa özel eğitime gereksinim duyan bireylerde tekniğin öğrenilmesi esastır. Teknikte ustalaşan, kavram-kelime dağarcılığı gelişen, kendini ve çevresini tanımaya başlayan birey için resim yoluyla bu yaşantı ve kazanımların dışa vurulması ve de bu dönütlerle değerlendirilmesi pek adil değildir. Zihinsel gelişimdeki aksaklık ya da eksiklikler beraberinde duyu, motor becerilerinde getirmektedir. Bu durumdaki bir birey için hazırlanacak olan ders içeriğinde: ·        Bireyin öncelikli ihtiyaçları, ·        Bireyin motor gelişimi (küçük-büyük kas gelişim), ·        İlgi ve isteği, ·        Zihinsel yetileri, ·        Yaş gibi kişisel özellikleri, ·        Öğretilecek bilgi veya becerinin işlevselliği, ·        Eğitim öğretim ortamı gibi pek çok ayrıntı yer almalıdır. Plastik sanatlar kapsamında yer almış olan çizgi çalışmaları, doku çalışmaları, suluboya çalışmaları, guaj boya çalışmaları, yağlı boya çalışmaları, kolajlar, kağıt katlama, kesme yapıştırma gibi tek boyutlu ve masabaşı çalışmaları yanında basit seramik çalışmaları (kalıp alma, sucuk, plaka yöntemi), üç boyutlu hammadde boyama vs... gibi pek çok etkinlik planlanabilir. Yüzyıllardır tüm medeniyetlerin vitrinlerinin sanat eserlerinden oluştuğunu biliyoruz. Günümüzde her devletin bir sanat ve eğitim politikası olması gerekmektedir. Her alanda olduğu gibi sanat alanında da toplumsal bilincin oluşturulmasında eğitim faktörü yadsınamaz. Sanat eğitiminin amaçları arasında; sanata sempati duyulması, sanatçıların desteklenmesi, sanat eserinin korunması, sanat kültürünün oluşması sayılabilir. Özel eğitimde sanat eğitiminin amaçları arasında belki de en önemlisi çocuğun gelişimine her anlamda katkıda bulunmaktır. Bireyin motor becerilerine olumlu yönde katkıda bulunmak, el-göz koordinasyonu artırmak, iletişim kanallarını açık tutmak, kavram eğitimine destek vermek, becerilerini artırmak bu katkılar arasında sayılabilir. Sanat eğitimi ve uygulamalarda tüm bireyler için sıralayabileceğimiz ortak paydalar haz almak, beğenilme isteği ve mutlu olmak olarak da sıralanabilir. Özel eğitim kurumlarında alanında eğitim almış eğitimciler, çok çeşitli ancak sınırlı olmayan malzemeler, uygun olarak düzenlenmiş ortam ve yeterli sürede verilen bu eğitimin birey için planlanan ana programın temel taşlarından olduğu üzerinde önemle durulmalıdır.

KAYNAKÇA

AKKAYA, Gülcan Başar: "Otistik Çocukların Eğitim ve Öğretimleri Esnasında Sanatsal Faaliyetlerinin Çağdaş Müzecilik Uygulamaları Yoluyla Sürdürülmesi, T.C. Genel Kurmay Başkanlığı, Askerî Müze Kültür Sitesi Komutanlığı", 7. Müzecilik Semineri Bildirisi, 24-26 Kasım 2004, s.180-185. ANONİM: Otistik Çocuklar Eğitim Programı, T.C. M.E.B. Özel Eğitim Rehberlik ve Danışma Hiz. Gen. Müd., Ankara, 2000. GÖKAYDIN, Nevhide: Temel Sanat Eğitimi, M.E.B. Yayınları: 3669, Bilim ve Kültür Eserleri Serisi: 1286, Ankara, 2002. KULAKSIZOĞLU, Adnan: "Çocuk Psikolojisi ve Gelişimi", Farklı Gelişen Çocuklar, Epsilon Yay., İstanbul, 2003, s.9-56. PIAGET, Jean: Çocukta Dünya Tasarımı, Çeviren: Refia Şermin, M.Ü. Yayınları, No: 461, İstanbul, 1988.